ئابرال تۇراسى

 ﮬﻪﺭﻛﯜﻧﻰ 52 ﻣﯩﯔ ﺑﻮﯞﺍﻕ ﺩﯗﻧﻴﺎﻏﺎ ﻛﯧﻠﯩﺪﯗ ، 22 ﻣﯩﯖﺪﯨﻦ ﻛﯚﭘﺮﻩﻙ ﺋﺎﺩﻩﻡ ﺋﯚﻟﯜﭖ ﻛﯧﺘﯩﺪﯗ ، ﮬﻪﺭ ﻛﯜﻧﺪﯨﻜﻰ ﺋﺎﻗﻤﺎ ﻧﻮﭘﯘﺱ 80 ﻣﯩﻠﯩﻴﯘﻧﺪﯨﻦ 100 ﻣﯩﻠﻴﻮﻧﻐﯩﭽﻪ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ ◄
 
 ﮬﻪﺭ ﺑﯩﺮ ﻛﯜﻧﺪﯨﻜﻰ ﻣﺎﻟﯩﻴﻪ ﭼﯩﻘﯩﻤﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﭼﺎﯕﺠﯩﻴﺎﯓ ﭼﻮﯓ ﻛﯚﯞﺭﯛﻛﯩﺪﯨﻦ ﺑﯩﺮﻧﻰ ﻳﺎﺳﯩﻐﯩﻠﻰ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ ◄
 
 ﺋﯧﻠﯩﻤﯩﺰ ﮬﻪﺭ ﻛﯜﻧﻰ ﺋﯩﻤﭙﻮﺭﺕ ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ ﺗﯧﮕﯩﺸﻠﯩﻚ ﺧﺎﻡ ﻧﯧﻔﯩﺖ 800 ﻣﯩﯔ ﺗﯘﯕﻐﺎ ﻳﯧﺘﯩﺪﯗ ◄
 
 ﮬﻪﺭ ﻛﯜﻧﻰ 25 ﻣﯩﯔ ﺋﺎﺩﻩﻡ ﺗﻮﻱ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ ◄
 
 ﺩﯨﺌﺎﺑﯩﺖ ﻛﯧﺴﻪﻟﻠﯩﻜﯩﮕﻪ ﮔﯩﺮﯨﭙﺘﺎﺭ ﺑﻮﻟﻐﯘﭼﯩﻼﺭﺩﯨﻦ ﮬﻪﺭ ﻛﯜﻧﻰ 3000 ﻯ ﻛﯚﭘﯩﻴﯩﺪﯗ ◄
 
 ﮬﻪﺭ ﻛﯜﻧﻰ 2000 ﺩﯨﻦ ﻛﯚﭘﺮﻩﻙ ﺋﺎﺩﻩﻡ ﺗﺎﻣﺎﻛﺎ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻣﯘﻧﺎﺳﯩﯟﻩﺗﻠﯩﻚ ﻛﯧﺴﻪﻟﻠﯩﻚ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯚﻟﯩﺪﯗ ، ﺑﯘﻧﯩﯔ ﻛﯚﭘﯩﻨﭽﯩﺴﻰ ﺋﻪﺭﻟﻪﺭ ◄
 
 ﮬﻪﺭ ﻛﯜﻧﻰ 13 ﻣﯩﯔ ﺋﺎﺩﻩﻡ ﺋﺎﺳﺘﺎ ﺧﺎﺭﺍﻛﺘﯩﯧﺮﻟﯩﻚ ﻏﻪﻳﺮﯨﻲ ﻳﯘﻗﯘﻣﻠﯘﻕ ﻛﯧﺴﻪﻟﻠﯩﻚ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯚﻟﯜﭖ ﻛﯧﺘﯩﺪﯗ

 1.ئاياللار ئىنتايىن سەزگۈر ھەم گۇمانخور كىلىدۇ.ئەرلەردىن تەلەپ قىلىدىغىنىمۇ كۆپرەك بولىدۇ.بىراق سىز سەل ئەقىللىق بولسىڭىز ئۇنىڭ بۇ مىجەزىنى كونتۇرۇل قىلالايسىز،يەنى ئىشىكتىن چىققۇچە ئۇنىڭ مەڭزىگە يىنىك سۇيۇپ خۇشلاشسىڭىز ،ئۆيگە كىرگەندىن كىيىن يىنىك قۇچاغلاپ قويسىڭىز،بۇ ئۇنى قەۋەتلا تەسىرلەندۈرىدۇ؛
 2.ھىچ ئىشتىن ھىچ ئىش يوق ئايالىڭىزغا ھومايماڭ.بىر ئەر ئۈچۈن بۇ بەكمۇ سەت ئىش.چۈنكى سىز ئالدىراش خىزمەت قىلىۋاتقان ۋاقتىڭىزدا ئايالىڭىزمۇ ئوخشاشلا خىزمەت قىلىدۇ،ئىشتىن چۈشكەندىن كىيىن سىز ھاردىم دەپ سافادا ئولتۇرغىنىڭىزدا ،ئۇ يەنىلا ئالدىراش ئۆي ئىشلىرىنى قىلىدۇ؛
 3.ئەرلەر ئۈچۈن خىزمەت بىلەن كەسىپ مۇھىم،ئاياللار ئۈچۈن ئائىلە بىلەن ئەر مۇھىم.شۇڭا ئايالىڭىزنى دوسلىرى ئالدىدا چوقۇم ئۆزىڭىزنىڭ ئۇنى بەكمۇ ياخشى كۆرىدىغانلىقىڭىزنى ئىپادىلەپ تۇرۇڭ؛

بالاڭ ئازسا،ئاھ ئۇرما ،يول تاپىدۇ بىر كۈنى ،
ئامان بولسا ، ئۇلارمۇ پۇل تاپىدۇ بىر كۈنى .
خاتا باسقان قەدەملەر قالدۇرغاندا قاتاردىن ،
ئۆزى ماڭغان چاتقالغا ئوت ياقىدۇ بىر كۈنى.

 جۇڭگولۇقلارنىڭ كىرىمى ئامېرىكىلىقلارنىڭكىگە يەتمەيدۇ، ياپونىيىلىكلەرنىڭكىگىمۇ يەتمەيدۇ، لېكىن ئۇلار پۇل ئامانەت قويۇشقا ئامراق. ئامانەتنىڭ ئۆسۈمىنىڭ قانچىلىك ئاز بولۇشىدىن قەتئىينەزەر، تۆت تەڭگە پۇل تاپسىلا، ئالدى بىلەن بانكىغا ئامانەت قويۇشنى ئويلايدۇ.
 ئامېرىكىلىقلار بۇنىڭغا قارىتا مۇنداق دېيىشىدۇ:
 «پۇل ئامانەت قويۇش-جۇڭگو پۇقرالىرىنىڭ كەلگۈسىدىكى ئىقتىسادىي تەرەققىياتىغا نىسبەتەن ئىشەنچىسى يوقلۇقىنى بىلدۈرىدۇ»؛
 ياپونىيىلىكلەر مۇنداق دېيىشىدۇ:
 «پۇل ئامانەت قويۇشقا ئامراق بولۇشىغا قارىغاندا، جۇڭگو پۇقرالىرىنىڭ تۇرمۇشتىن ھۇزۇرلىنىدىغان باشقا تۈزۈكرەك سورۇنى يوق بولسا كېرەك»
 لېكىن، جۇڭگولۇقلار ئامېرىكىغا بارسىمۇ، ياپونىيىگە بارسىمۇ تاپقان پۇلىنى ئوخشاشلا ئامانەت قويۇۋېرىدۇ؛
 شۇنىڭ بىلەن ئامېرىكىلىقلار بىلەن ياپونىيىلىكلەر «جۇڭگولۇقلارنىڭ نەچچە مىڭ يىللىق پۇل ئامانەت قويۇش ئەنئەنىسى بار ئىكەن...» دېگەن قاراشقا كېلىشىدۇ.

مەن گەرچە بلوگتا Blogbus ئىلانىنى قويۇشنى تۇغرا چۈشەنسەممۇ، لىكىن بلوگۇمنىڭ بەت يۈزىنىڭ ھەر خىل ئىلانلاردىن خالى پاكىز تۇرۇشىنى بەكرەك خالايمەن، شۇڭلاشقا مۇشۇ كەمگىچە بلوگۇمدا ئىلان قويۇپ باقمىدىم. Blogbus نىڭ بۇ ئىلانى بەك چوڭمۇ ئەمەس ھەم بەتكە بەك چوڭ تەسىر يەتكۈزمىسىمۇ ،لېكىن ئۇنى كۆزدىن يوقۇتۇشنى ئويلاپ يۈرەتتىم. باشقا بلوگلاردا بۇنىڭ ھەل قىلىش چارىلىرى سۆزلەنگەن بولسىمۇ، سىناپ باقسام بەزىلىرى ئىشلىمىدى، بەزىلىرىنىڭ كودې بەكلا ئۇزۇن بولغاچقا بلوگنىڭ ئېچىلىش سۈرئىتىگە تەسىر يەتكۈزىدىكەن. شۇنىڭ بىلەن تورنى مالتىلاپ يۈرۈپ ئاخىرى بۇنىڭ ياخشى ھەل قىلىش چارىسىنى تاپتىم .

    بلوگباسنى ئىشلىتىۋاتقان بلوگ ئېگىلىرىگە مەلۇم بولغىنىدەك ، بلوگباس مۇشۇ كەمگىچە بلوگ يازمىلىرىنىڭ ئوقۇلۇش قىتىم سانىنى  كۆرسىتىشنى ئەمەلگە ئاشۇرغىنى يوق، بۇنداق بولغاندا سىز يوللىغان تېمىنى زادى قانچە ئادەم كۆردى بۇنى بىلىش تەسكە توختايدۇ، ئۇنداقتا بۇنى ئەمەلگە ئاشۇرۇشنىڭ ئامالى يوقمۇ ؟ كونىلار «سەۋەب قىلساڭ سىۋەتتىمۇ سۇ توختايدۇ» دەپتىكەن. بۇنىڭ ئامالىمۇ بار . قىنى تۈۋەندىكى ئۇسۇل بويىچە سىزمۇ سىناپ كۆرۈڭ.

    خىلىدىن بىرى بلوگنىڭ يان تەرىپىدە Blogbus نىڭ ئىلانى پەيدا بۇلىۋىلىپ،ئۇنى قانداق يوقىتىشنى بىلەلمەي ئىچىم بەك پۇشقانتى، بەلكىم بلوگباسنى ئىشلىتىۋاتقان خىلى كۆپ بلوگداشلار مەندەك تەسىراتقا كەلگەن بولىشى مۈمكىن. مەن بۇنىڭ ئامالىنى تىپىش ئۈچۈن تورنى مالتىلاپ يۈرۈپ ئاخىرى بۇنىڭ ھەل قىلىش چارىسىنى تاپتىم، سىناپ باقسام مۇۋاپىقىيەتلىك بولدى، باشقا بلوگداشلارنىڭ پايدىلىنىشى ئۈچۈن بۇ يەرگە چىقىرىپ قويدۇم.

     ئاۋۋال بلوگباسنىڭ ئارقا ھويلىسىغا كىرىپ ئۇسلۇب دىگەننى بېسىپ ئۇسلۇب تەھرىرلەش ھالىتىگە كىرىمىز ، ئاندىن ئايرىم- ئايرىم Index ۋە Detail كود بۆلىكىنى ئىچىپ تۈۋەندىكى رەسىمدە كۆرسىتىلگەندەك قىزىل ۋە كۆك رامكا ئىچىگە ئىلىنغان كودلارنى تىپىپ شۇ كودلارنى ئۆچۈرۋەتسىڭىزلا ئىش تامام بولىدۇ.

 ئۈرۈمچى،بىر مەركىزى شەھەر، يازدا بەكمۇ چىرايلىق بۇلۇپ كېتىدۇ، قىشتا قار ياغقان كۈنى ئاپپاق قارلىرى بىلەن چىرايلىق ، بىراق ئەتىسىلا ئاپپاق قارلار ئىس-تۈتەك سەۋەبىدىن قارا رەڭگە ئۆزگىرىپ قالىدۇ، ئۈرۈمچىدىكى خەلقئارا چوڭ بازار، دۆڭكۆۋرۈك،سەنشىخاڭزا، يەنئەن يولى ئەتراپىدىكى كونسۇل كوچىسى، چوڭ مەسجىت(ياڭخاڭ مەسجىت، نوغاي مەسجىتى، بەيتۇلمەئىمۇر مەسجىتى دەپمۇ ئاتىلىدۇ) ئالدى قاتارلىق جايلار ھەقىقەتەنمۇ ئادەمگە بىر خىل روھى ئۇزۇق بولىدىغان، باشقا شەھەرلەردە كۈرۈشكە مۇمكىن بولمايدىغان، نازۇ- نىمەتلەرنىڭ ئەنئەنىسى ۋە ھازىرقى زامان ئۇسلۇبى بىرلەشكەن، قانداق بىر خىل تاماقنى يەيمەن دىسىڭىز يىيەلەيدىغان، كۆڭلىڭىز نىمىنى تارتسا شۇ خىل يىمەكلىكلەرنى تاپقىلى بولىدىغان ئاجايىپ بىر دۇنيا، بۇ جايدا ھازىرقى زاماندا مودا كىيىنگەنلەرنىمۇ، ئەنئەنىۋى كىيىم كەيگەنلەرنىمۇ ئىشقىلىپ ھەر خىل ئادەملەرنىڭ ھەممىسىنى ئۇچرىتالايسىز، بىرەرسى بىلەن ئۇچراشماقچى بولسىڭىزمۇ مۇشۇ يەردىن تاپالايسىز ۋە ئۇچرىتالايسىز، ھالال مېھنىتى ۋە ئاددى ساددا، قىزغىنلىقى بىلەن سودا قىلىۋاتقانلار، بىر كويغا ئۈچ،بەش كويغا ئۈچ دەپ توۋلاپ تۇرۇپ سودا قىلىۋاتقانلارنى پەقەت مۇشۇ جايدىلا كۈرۈشىڭىز مۇمكىن....

  خەلقئارادا «تېرورىست»دەپ ئىلان قىلىنىپ،كېيىن دولەت رەئىسى بولغان،ھەتتا نوبىل تىنىچلىق مۇكاپاتىغا ئېرىشكەن كىشىلەر ۋە ئۇلارنىڭ پائالىيەتلىرى

1. ياسېر ئەرافات

تۇلۇق ئىسمى-مۇھەممەت ئابدۇراخمان ئابدۇرائۇف ئەل قۇدۋا ئەل ھۇسەيىن ئارافات. مۇھەممەت ئابدۇراخمان ئوزىنىڭ،ئابدۇرائۇف دادىسىنىڭ،ئارافات چوڭ دادىسىنىڭ ئىسمىدۇر. ئارافات 1929-يىلى8-ئاينىڭ 24-كۇنى مىسىرنىڭ قاھىرە شەھرىدە پەلەستىنلىك بىر كوچمەن ئائىلىسىدە دۇنياغا كەلدى(بەزىلەر ئۇنى قۇددۇستا تۇغۇلدى دەپمۇ يېزىشىدۇ).ئۇنىۋىرسىتىتتا ئوقۇۋاتقان يىللىرىدا(قاھىرە ئۇنىۋىرسىتىتى)1948-يىلى ئەرەپ-ئىسرائىل ئۇرۇشىغا،1949-يىلى گاززە ئۇرۇشىغا قاتناشتى. 1952-1956-يىللىرى ئارسىدا ئۇقۇغۇچىلار ئۇيۇشمىسى رەئىسى بولدى.«ياسەر» ئىسمىنى بۇ يىللاردا ئىشلەتتى.ئۇ،پارتىزانلىق ئۇرۇشىغا قاتناشقاندىن باشلاپ«ئابۇ ئاممار»تەخەللۇسىنى قوللاندى.ياسېر ئارافات 1957-يىلى قۇرۇلۇش ئىنجىرى سۇپىتى بىلەن كۇۋەيىتكە كەلدى.كۇۋەيىتتە 1958-يىلى «ئەل پەتىھ»(پەلەستىن ئازاتلىق تەشكىلاتى) نى قۇردى.ھىچبىر ئەرەپ دۆلىتىڭ قوللىشىغا ئىرىشەلمىدى. ئارافات، پەلەستىن خەلقىگە دۇنيانىڭ دىققىتىنى جەلپ قىلىش ئۇچۇن قۇراللىق كۇرەش قىلىشقا باشلىدى ۋە 1964-يىلى ئىئوردانىيەگە كوچۇپ كەلدى.

1. ئاماننىساخان . < 1534 _ 1567 > . سەئىدىيە خانلىقى دەۋرىدە ياشاپ ئۆتكەن داڭلىق مۇقامشۇناس . 1567 - يىلى تۇغۇتىدا ۋاپات بولغان .

2 . ئاخۇن ئاغچا . 19 - ئەسرنىڭ ئوتتىرلىرىدا خوتەندە ياشاپ ئۆتكەن شائىرە .

3 . ئەنبەر ئاتىن . < 1870 _ 1915 > . دىلشاد بەرنانىڭ شاگىرتى . قوقان خانلىقى تەۋەسىدە ياشاپ ئۆتكەن .

4 . ئەسىرى . تەخمىنەن 18 _ 19 - ئەسرلەردە خوتەندە ياشاپ ئۆتكەن شائىرە .

5 . ھۇماي ئانا . تەخمىنەن مىلادىدىن بۇرۇنقى 10 -ئەسرلەردە ياشاپ ئۆتكەن .

6 . بىبى زەينەپ . 1660 -يىلى ياركەنت شەھىردە تۇغۇلغان . ئىسمائىل خاننىڭ قىزى . 1678 -يىلى ھىدايەتۇللاھ خوجا سەئىدىيە خانلىقىنى مۇنقەرز قىلىپ ھاكىمىيەت ئىگىلىگەن مەزگىلدە 18 ياشلىق شائىرەنى قاينىتىلغان ياغقا تاشلاپ ئۆلتۇرۈۋەتكەن .

▲ 1645- يىلى ئولىۋېر كرومۋېل بىر ئاۋاز پەرق بىلەن پارلامېنتتا دۈلەت قوغدىغۇچىسى بولۇپ سايلىنىپ، ئەنگىلىيىنى ئىدارە قىلغان.

▲ 1649- يىلى، بىر ئاۋاز پەرق بىلەن بۈيۈك برېتانىيە پادىشاھى چارلىزⅠ نىڭ كاللىسى ئېلىنغان.

▲ 1776 -يىلى،ئىنگىلىز تىلى بىر ئاۋاز پەرق بىلەن ئامېرىكىنىڭ دۈلەت تىلى قىلىپ بەلگىلىنىپ، نىمىس تىلى ئەمەلدىن قالغان.

▲ 1800 - يىلى، بىر ئاۋاز پەرق بىلەن ئامېرىكا مۇئاۋىن زوڭتوڭى ئان لونپو دۈشمەن بىلەن تىل بىرىكتۈرۈپ ۋەتەنگە ئاسىيلىق قىلىش جىنايىتى بىلەن ئەيىپلىنىپ، ئەڭ ئاخىرىدا زوڭتوڭ بولالمىغان.

▲ 1845 - يىلىبىر ئاۋاز پەرق بىلەن تېكساس ئامېرىكىنىڭ بىر شتاتى قىلىپ بېكىتىلگەن.

▲ 1850 - يىلى ، بىر ئاۋاز پەرق بىلەن ئورىگون ئامېرىكىنىڭ بىر شتاتى قىلىپ بېكىتىلگەن.

بىر ئايال ئېرىدىن سورىدى:

- ئەگەر مەن ئاپىڭىز بىلەن بىللە سۇغا چۈشۈپ كەتسەم،سىز ئاۋۋال كىمنى قۇتۇلدۇرىسىز؟

- مەن سۇ ئۈزۈشنى بىلمىسەم!- دىدى ئەر چىرايىنى پۈرۈشتۈرۈپ.

- ئەگەر سۇ ئۈزۈشنى بىلسىڭزچۇ؟- سورىدى ئايال.

- سىز ئۆزىڭىز سۇ ئۈزۈشنى بىلىسىزغۇ؟ مەن ئەلۋەتتە ئاپامنى قۇتۇلدۇرىمەن - دە.

- ئەگەر مەنمۇ سۇ ئۈزۈشنى بىلمىسەمچۇ؟

- سىز سۇ ئۈزۈشنى بىلمەي تۇرۇپ بىر مۇماينى دەريا بويىغا نىمە دەپ ئاپىراتتىڭىز؟ - دىدى ئەر.

ئانا ھېلىمۇ ئېسىمدە،ئون سەككىز ياشقا كىرگەن يىلىم يىراققا سەپەرگە چىققىنىمدا قولۇمنى چىڭ تۇتىۋىلىپ قويۇپ بەرمىگىنىڭ؛كوچىنىڭ شاماللىق دۇقمۇشىدا تۇرۇپ جاھاندىكى بارلىق ئانىلارغا ئوخشاش ئۇنى،بۇنى قايتا تاپىلاپ كەتكىنىڭ.

شەرىقتىن چىققان قوياش دەل-دەرەخلەرنى ئالتۇن نۇرىغا چۈمۈلدۈرگەنگە،قۇشلار شاختىن-شاخقا قونۇپ ناخشا ئىيتقانغا قەدەر،جېنىم ئانا،قولۇمنى قويۇپ بەرمەي چىڭ تۇتۇپ تۇرغاندىڭ.

مەن ماڭماڭچى بولغان ھايات سەپىرىمدە،مىنى نۇرغۇن خېيىمخەتەرنىڭ كۈتۈپ تۇرغانلىقىنى،ئۇ يولدا نۇرغۇن خەتەرلىك ھاڭلار،نۇرغۇن ئاچا يوللار ئۇچرايدىغانلىقىنى،ھەر بىر ئاچا يولنىڭ ئاغزىغا كېلىپ قاياققا مېڭىشىمنى بىلەلمەي تېڭىرقاپ قالغىنىمدا، قايسى تەرەپكە كەتكەن يولدا ئاياق ئىزى كۆپ بولسا، شۇ تەرەپكە مېڭىشىمنى تاپىلىغاندىڭ.

نوزۇگۇم!   
 سېنى چاقىرسام 
 قومۇشلار تىترەپ كەتتى،  
 يالا ڭئاياق پۇتلىرىمغا تېكەن پاتتى.  
 سەن يېنىمغا كەلدىڭ،   
 قولۇڭدىكى پىچاقنى قولۇمغا بەردىڭ .  
 چۇۋۇلغان چاچلىرىمىز،   
 يىرتىلغان كۆينىكىمىز....   
 سوغۇق شامالدا يەلپۈندى.
 كۆزلىرىمىز يىراقلارغا تەلپۈندى.  

     ئوتتۇرا شەرق رايۇنىنىڭ نۇپۇسى تەخمىنەن 490مىليون ئەتراپىدا بۇلۇپ، چوڭ-كىچىك مىللەتتىن نەچچە ئونى بار. ئۇلارنىڭ ئارىسىدىكى مۇسۇلمانلارنى ئاساسى گەۋدە قىلغان ، نۇپۇسى ئون مىليوندىن  ئاشىدىغان مىللەتلەر :

 1- ئەرەبلەر، نوپۇسى تەخمىنەن 280مىليون بۇلۇپ، ئاساسلىغى ئەرەب دۆلەتلىرىگە، يەنى ئەرەب ئىتىپاقىغا ئەزا 22دۆلەتكە تارقالغان.

2- تۈركلەر، نوپۇسى تەخمىنەن 55مىليون بۇلۇپ ،ئاساسلىغى تۈركىيە ۋە سىپروسقا جايلاشقان.

3- پارىسلار، نوپۇسى تەخمىنەن 36مىليون بۇلۇپ، ئاساسلىغى ئىراندا، پارىس قولتۇغىدىكى ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىگى، كۈۋەيت، قاتار، بەھرەيىن قاتارلىق ئەرەپ دۆلەتلىرىدىمۇ بار.